Keuzestage Multiple sclerose
MS stage binnen één of meerdere perifere centra (Leiden, Den Haag, Delft, Gouda)
Stage leerdoelen
- Toepassen van McDonald criteria in diagnosticeren van MS, waarbij de AIOS op de hoogte is van de belangrijkste differentiaal diagnostische overwegingen en tussen deze ziektebeelden kan differentiëren
- Ervaring opdoen met de interpretatie van aanvullende diagnostiek, in het bijzonder MRI-diagnostiek
- Afwegen of er nog meer aanvullend onderzoek nodig is zoals liquoronderzoek en serologie naar NMOSD en MOGAD
- Kennis van de immuunmodulerende therapie bij MS
- Voeren van voorlichtingsgesprek over de medicamenteuze opties bij nieuw gediagnosticeerde MS of meekijken met de neuroloog/verpleegkundige tijdens de uitvoering van deze gesprekken
- Besluitvorming rondom het starten, switchen en stoppen van immuunmodulerende therapie
- Kennis over belangrijkste bijwerkingen van immuunmodulerende therapie en screening/controle hiervan rondom de start en tijdens behandeling
- Betrokkenheid bij klinische toediening van tweedelijns MS-medicatie
- Kennis over de symptomatische behandeling van veelvoorkomende problemen bij MS, waaronder mictie- en defaecatieklachten, spasticiteit, pijn, vermoeidheid, cognitieve klachten, loopproblemen en psychische problemen. Hieronder valt de samenwerking met andere specialismen (o.a. revalidatiearts, uroloog, psychiater, oogarts)
- Ervaring opdoen met het vaststellen en de behandeling van (pseudo)schubs
- Betrokkenheid bij het bijwerken van lokale protocollen over MS medicatie, het werken aan een artikel, project of wetenschappelijk onderzoek
- Deelname aan relevante andere besprekingen en refereermomenten binnen het betreffende opleidingscentrum
Verdere invullingsopties tijdens de stage:
- Ervaring opdoen met frequent verricht aanvullend onderzoek bij MS patiënten, zoals VEP, OCT, urodynamisch onderzoek, NPO.
- Meelopen met spreekuur van revalidatiearts met expertise in MS, om ervaring op te doen met de poliklinische zorg, waaronder gangbeeldanalyse, behandeling van spasticiteit, gebruik van hulpmiddelen, adviezen rondom re-integratie/sociale participatie
- Meelopen met spreekuur van uroloog met expertise in neurogene blaasklachten
Binnen de OOR Leiden / Den Haag krijgt de AIOS de mogelijkheid om de stage naar eigen behoefte en schema in te vullen. De MS verdiepingsstage heeft een minimale duur van 3 maanden, met de voorkeur voor 6 maanden. De invulling van de stage kan in overleg met de stagecoördinatoren naar eigen wens worden afgestemd. Er kan gekozen worden voor een stage binnen één ziekenhuis in de regio of voor meerdere locaties (met voorkeur voor maximaal drie plekken vanwege logistieke overwegingen). Het kan aantrekkelijk zijn om één ziekenhuis als kernstage te gebruiken, waarbij de betreffende stagecoördinator als aanspreekpunt en beoordelaar fungeert. In dit geval worden minimaal 2 dagen per week (bij een parttime dienstverband) of 3 dagen per week (bij een fulltime dienstverband) besteed aan de kernstage, terwijl de overige dagen ingevuld kunnen worden met modules die naar eigen behoefte gekozen kunnen worden. Op deze manier krijgt de AIOS supervisie van verschillende specialisten en komt hij of zij in aanraking met een gevarieerde patiëntenpopulatie. Bovendien biedt deze stage de kans om een professioneel netwerk op te bouwen, wat waardevol is voor een toekomstige carrière in het vakgebied. Er is ook de mogelijkheid om binnen één centrum verschillende subspecialismen te combineren tot één stage, bijvoorbeeld door de combinatie van MS met een ander specialisme waarin dat centrum expertise heeft (zoals bewegingsstoornissen, oncologie of vasculair).
Tijdens de stage krijgt de AIOS onder directe supervisie van ervaren MS-neurologen mogelijkheid om ervaring op te doen met de diagnose en behandeling van MS. In ieder centrum is er een nauwe samenwerking tussen de MS-neurologen, de verpleegkundig specialist/gespecialiseerd verpleegkundige en andere betrokken specialisten, zoals de revalidatiearts, psychiater en uroloog. Er kan tijdens de stage ook meegekeken worden met deze andere specialismen. Ieder van de vijf betrokken centra is tijdens een maandelijks overleg verbonden met een academisch centrum (het Amsterdam UMC locatie VUmc voor het Groene Hart ziekenhuis, Haaglanden MC en Alrijne ziekenhuis; het Erasmus MC voor het Haga ziekenhuis en het Reinier de Graaf Gasthuis). Tijdens dit overleg worden complexe diagnostische en therapeutische vraagstukken behandeld, waarbij de AIOS een kernrol kan vervullen in het leiden van het overleg.
Om een optimale planning van de stage te faciliteren, dient de wens tot het volgen van een etalagestage binnen de OOR Leiden/Den Haag minimaal 1,5 jaar voor aanvang kenbaar te worden gemaakt aan de stagecoördinator.
De multiple sclerose (MS) verdiepingsstage binnen de regio Leiden / Den Haag biedt bij uitstek de gelegenheid aan AIOS neurologie om vertrouwd te raken met de gebruikelijke MS zorg binnen een algemeen ziekenhuis. Binnen deze perifere centra wordt een groot aantal patiënten gezien, in het bijzonder veel chronische patiënten, hetgeen voornamelijk de patiëntenpopulatie vormt waarmee de neuroloog met expertise binnen de MS in de toekomst zal gaan werken.