Differentiatiestage Bloedtransfusiegeneeskunde

Aanvang: 
24-02-2016
Duur: 
24 maanden

Wat gaat de aios leren?

De enkelvoudige differentiatie Transfusiegeneeskunde maakt integraal onderdeel van de opleiding Interne Geneeskunde LUMC/ Erasmus MC.  Binnen de differentiatie vindt modulair onderwijs plaats in het LUMC, deels in het Erasmus MC en voor specifieke bloedbank aspecten bij en in overleg met de Stichting Bloedvoorziening Sanquin. Door deze structuur bestaat de opleiding uit 18 in de differentiatie beschreven maanden. Afhankelijk van vrijstellingen door vooropleiding zijn de verplichte modules: klinische hematologie/ beenmerg -stamceltransplantatie (4 mnd), hemostase (2-3 mnd), bloedtransfusiedienst en immunohematologie (6 mnd), donoren en donatietechnieken (1mnd), Laboratoriumstages (2-3mnd: HLA, transfusieserologie en immunisatiediagnostiek, stamcelbewerkingen, GMP), Bloed –en celbewerking (2mnd), projecten en cursussen (3 mnd: epidemiologie, statistiek, moleculaire technieken, erythrocyten diagnostiek, hemoglobinopathie, management, immunohematologie etc.);. Gedurende de opleiding wordt tevens een onderzoek verricht dat ten minste tot 1 externe voordracht moet leiden bij 1 van de geadviseerde congressen op transfusie/ celtherapiegebied (NVB, Sanquin, VHL, NVvH symposia in NL of elders zoals de ISBT, ISCT, AABB). Dergelijk geaccrediteerd cursorisch onderwijs bedraagt minstens 30 uur interne geneeskundig gericht onderwijs en nog 30 uur specifiek transfusiegeneeskundig onderwijs. In overleg worden de 6 extra maanden ingevuld met een op de kandidaat afgestemd stageplan waarin het verplichte deel aan algemeen interne geneeskundige opleiding geborgd en gecombineerd wordt met  activiteiten die van speciale meerwaarde zijn voor de differentiatie zoals de nefrologie, de reumatologie en infectieziekten. 

De algemene leerdoelen betreffen het verkrijgen van kennis omtrent:

  • De huidige stand van wetenschap en praktijk voor het toepassen van bloed voor autologe en allogene toepassing in patiënten inclusief bijzondere situaties zoals zwangerschap, neonatologie, hemato-oncologie, allogene transplantaties, cardiovasculaire chirurgie, productselecties  
  • Extracorporele circulatie: volume, bloedactivatie, anticoagulantia
  • Cyta- en plasmaferese: principes, apparatuur, celselectie, bijwerkingen
  • Farmaco-/toxicologie van groeifactoren
  • Indicaties (therapeutische) plasmaferese/cytaferese
  • Interpretatie rode bloedcelserologie, kruisproeven
  • Interpretatie HLA en HPA antistoffen
  • Analyse transfusiereacties
  • Diagnostiek hemolytische anemie, Allo/autoImmuunTrombocytopenie
  • Kennis transfusieketen, Immunomodulatie
  • Transfusietriggers in de zwangerschap, neonatologie, hemato-oncologie, allogene transplantaties, cardiovasculaire chirurgie, productselecties
  • Keuringseisen stamceldonoren
  • Indicaties granulocytentransfusies
  • Indicaties mesenchymale stamcelinfusies
  • Celtherapeutische trial opzet, uitvoering, management
  • Het werken binnen een kwaliteitssysteem/ GMP
  • De pathogenese, diagnose en behandeling van:
    • verworven anemieen (aplastische anemie (analyse en vormen), PRCA, AIHA, PNH),
    • congenitale anemieen (CDA. Blackfan Diamond, Fanconi etc),
    • trombopenie (ITP, NAITP, DIC en congenitale trombopenieen),
    • neutropenie (congenitaal/ verworven (chemotherapie)
    • transfusiereacties ( hemolytische transfusiereacties (febriel/non-febriel), TRALI, TACO, bloedoverdraagbare infecties, allergische reacties)
    • thrombotische microangiopathie ((a)HUS, TTP, HELLP)
    • hemochromatose/siderose (aangeboren en verworven (secundair aan transfusies)
    • bloedverlies (acuut/massaal versus gecompenseerd )
    • bloedingsneiging (Hemofilie A/B/ verworven Hemofilie, Ziekte van Von Willebrand, trombopathieen)
    • hemoglobinopathieen (Thalassemie/Sikkelcelziekte)
    • vasculitiden en ziektebeelden met indicatie voor therapeutische aferese

 

Hoe ga ik leren?

De AIOS heeft een vaste werkplek ter beschikking, voorzien van PC en telefoon. Alle gebruikte protocollen, richtlijnen en onderwijsmiddelen zijn vanaf het werkstation via een link  toegankelijk. Aan het begin van de stage en daarna gemiddeld elke 4 maanden worden gesprekken gevoerd met de opleider. In het stage-startgesprek tussen AIOS en supervisor worden tevens de modules en cursussen en de timing en lengte ervan afhankelijk van de vooropleiding vastgesteld. Dit plan wordt vooraf en bij verandering ter goedkeuring voorgelegd aan de sectie Bloedtransfusiegeneeskunde. Dit geïndividualiseerde opleidingsplan wordt in het zgn. persoonlijke portfolio opgenomen en per 4 maanden per onderdeel op voortgang besproken en waar geïndiceerd afgetekend (zie bijlage aftekenlijst) en getoetst. Tezamen met exit gesprekken leidt eea tot voortdurende controle en waar nodig verbetering van de kwaliteit van de stage.  De volgende leermiddelen en toetsingsvormen worden gebruikt:

Leermiddelen

Toetsen

Introductie/ inwerkperiode

Aanwezigheid/ aftekenlijst

Kliniek

KPB-patiëntgebonden

Polikliniek

KPB-patiëntgebonden

Hematologische conferentie

KPB niet-patiëntgebonden

Trauma/VK/ neonatologie besprekingen

KPB niet-patiëntgebonden

Polikliniek bespreking

KPB niet-patiëntgebonden

Statusvoering

Beoordelen resultaat

Gesprek met patiënten / familie

KPB patiëntgebonden

Dienst

KPB patiëntgebonden

Brieven

Beoordelen resultaat

Consult

KPB patiëntgebonden

Begeleiden fellows  

KPB niet-patiëntgebonden

Transplantatie indicatie –planning bespreking

KPB niet-patiëntgebonden

Klinische wetenschap/protocol bespreking

Aanwezig

Refereer vrijdagochtend presentatie

Uitvoering

Artikel

Acceptatie

Voordracht  extern

Uitvoering

Protocollen maken/bijstellen

Beoordeling resultaat

Laboratoriumonderwijs (modules)

Aanwezigheid / toets/ certificaat

Audit transfusieketen

Aanwezigheid/ verslag

Lokaal onderwijs Interne Geneeskunde

Aanwezig

Regionaal Onderwijs Interne Geneeskunde

Certificaat

Landelijk Onderwijs Interne Geneeskunde

Certificaat

Discipline overstijgend onderwijs

Certificaat

Toetsen i.v.m. modules

Certificaat

Bijeenkomsten wetenschappelijke vereniging

Certificaat

 

Show-and-tell

Naast indicatiestelling, werking en bijwerking van bloedtransfusies als supportive care, betreft de transfusiegeneeskunde differentiatie ook de klassieke hematopoietische stamceltransplantatie en donorlymfocyten infusie. Bouwend op de kennis en de daarbij benodigde kwaliteitssysteem-gecontroleerde logistieke ketens van deze geaccepteerde therapien wordt de transfusiespecialist ook geschoold in het onderzoek, de werking en klinische implementatie van de meer experimentele celtherapieen voor immuunmodulatie en weefselregeneratie. Adoptieve T-cel, dendritische cel, natural killer, en regulatoire T cel therapie maar ook mesenchymale stromale cel therapie zijn voorbeelden hiervan. Het LUMC is voor dergelijke Advanced Therapy Medicinal Products 1 van de vooraanstaande centra in Europa.    

Samenwerkende instellingen

Erasmus Medisch Centrum

Sollicitatie en contact

Opleider                                            prof. dr. J.J. Zwaginga, hematoloog-transfusiespecialist, LUMC

Plaatsvervangend opleider            dr.P.A.W. te Boekhorst, hematoloog-transfusiespecialist, EUR

Overige leden                                   dr. T. Netelenbos, hematoloog-transfusiespecialist, LUMC

                                                           dr. M.G.J. Van Kraaij, hematoloog-transfusiespecialist Sanquin

                                                           dr. M. van Zandvliet, apotheker LUMC

                                                           dr. A. Albersen, klinisch chemicus, LUMC

                                                           prof. dr. Y.B. de Rijke, klinisch chemicus Erasmus MC

Informatie recente stagiaires:      dr. L.E.M. Oosten, hematoloog, LUMC

                                                           dr A.B.U, Makelburg, hematoloog, UMCG

Secretariaat differentiatie             email: p.teboekhorst@erasmusmc.nl                  

 

                           

Leids Universitair Medisch Centrum LUMC

Het LUMC is een modern universitair medisch centrum voor onderzoek, onderwijs en patiëntenzorg met een hoog kwaliteitsprofiel en een sterke wetenschappelijke oriëntatie.

Deze instelling maakt deel uit van de OOR Leiden LUMC.

Contact

Leids Universitair Medisch Centrum LUMC
Albinusdreef 2
2333 ZA Leiden

tel.: 071 52 69 111
website: https://www.lumc.nl/onderwijs/