Binnen de differentiatie Klinische Farmacologie verwerft de AIOS Ziekenhuisfarmacie diepgaande kennis over farmacokinetiek (PK), farmacodynamiek (PD), geneesmiddelinteracties, polyfarmacie, therapeutic drug monitoring (TDM), bijwerkingen, toxicologie en geneesmiddelallergieën. Deze kennis wordt vervolgens toegepast bij complexe patiënten, bv. door middel van medicatiereviews bij patiënten met orgaanfunctiestoornissen, ouderen, kinderen of patiënten die kritisch ziek zijn.
De klinisch farmacoloog is betrokken bij het geneesmiddelenbeleid in het ziekenhuis. De AIOS Ziekenhuisfarmacie neemt zitting in een formularium commissie en neemt deel aan de besprekingen in de geneesmiddelencommissies (b.v.antibiotica -en cytostaticacommissie). Mede vanuit die betrokkenheid bewaakt de klinisch farmacoloog het maatschappelijk verantwoord geneesmiddelgebruik.
Op grond van de speciale deskundigheid zal de klinisch farmacoloog vaak als adviseur worden gevraagd van onderzoeken, waarbij geneesmiddelen worden toegepast. Hij/zij kent de mogelijkheden en beperkingen van protocollaire geneeskunde en heeft ervaring met ‘clinical trials’. In dit kader zal de AIOS Ziekenhuisfarmacie frequent deel uitmaken van de Medisch Ethische Toetsingscommissie en wordt een klinisch farmacologisch wetenschappelijk onderzoeksproject uitgevoerd binnen 1 van de bestaande onderzoekslijnen. Binnen de differentiatie zal de AIOS Ziekenhuisfarmacie betrokken zijn bij onderwijs op het gebied van de farmacotherapie in verschillende opleidingen waarin farmacotherapie aan bod komt zoals die tot arts, medisch specialist, (ziekenhuis)apotheker, verpleegkundige en biomedisch of gezondheidswetenschapper.
Zie voor "Hoe ga ik leren" svp de Downloads.
Johanna Kramer-Abma (AIOS MUMC+/Viecuri contact: jokramer@flevoziekenhuis.nl)
De differentiatie Klinische Farmacologie is uitdagend, omdat het registratieonderzoek parallel loopt aan dit traject. In het laatste jaar van de opleiding tot ziekenhuisapotheker volg je tegelijkertijd de opleiding tot Klinisch Farmacoloog. De opleiding bestaat uit drie hoofdonderdelen:
Klinische stages
De klinische stages worden in samenwerking met diverse specialismen vormgegeven, waardoor er veel ruimte is voor eigen inbreng. Binnen de opleidingsregio Klinische Farmacologie is er bovendien een nauwe samenwerking met het Zuyderland en het Máxima MC, waar de opleiding eveneens wordt aangeboden. Hierdoor bestaat de mogelijkheid om één van de klinische stages in een van deze centra te volgen. Zelf heb ik binnen het Maastricht UMC+ de klinische stages Intensive Care (IC) en Infectiologie gedaan. De stages Kindergeneeskunde en Immunologie (met focus op Reuma en IBD) heb ik in het Máxima MC gevolgd. Deze combinatie bood een waardevolle en verdiepende afwisseling.
Tijdens de klinische stages maak je volledig deel uit van de kliniek, onder andere via MDO’s, visites, onderwijs (zowel volgen als geven) en poliklinische activiteiten. De IC-stage mondde uiteindelijk uit in de pilot IC‑apothekersschap, omdat tijdens deze stage duidelijk werd hoe groot de behoefte is aan intensievere farmacologische samenwerking op de IC.
Onderwijs
Voor het onderdeel onderwijs is het MUMC+ een bijzonder stimulerende omgeving. Vanuit de Ziekenhuisfarmacie is er veel actieve betrokkenheid bij het onderwijs binnen de bachelor- en masteropleiding Geneeskunde. Dit biedt ruime mogelijkheden om mee te draaien in bestaande onderwijsvormen en om zelf nieuw onderwijs te ontwikkelen.
Lieke van de Ven - Van Dinter (AIOS MUMC+/Zuyderland contact: lieke.v.dinter@catharinaziekenhuis.nl
Tijdens mijn differentiatie klinische farmacologie in het MUMC+ heb ik met veel plezier verdiepingsstages gelopen op de Intensive Care voor volwassenen en de pediatrische Intensive Care Unit (PICU).
Door de directe begeleiding door artsen op de afdeling en het meedraaien in overdrachten, MDO’s en onderwijs voelde ik mij echt onderdeel van het behandelteam!
Als AIOS kreeg ik ruimte om actief mee te denken over complexe casuïstiek en bij te dragen aan het opstellen en aanscherpen van behandelprotocollen.
Dit gaf mijn klinisch redeneren een enorme boost en bood waardevolle inzichten die je niet vanuit de apotheek alleen krijgt.
Daarnaast neem je deel aan het wekelijkse overleg voor klinisch farmacologen, waarin casuïstiek besproken wordt van klinisch farmacologen uit de regio van verschillende regio’s.
Ik heb deze stages als ontzettend leerzaam, afwisselend en inspirerend ervaren!
Nadere informatie en uitingen van interesse kunnen gezonden worden aan Dr. Paddy Janssen, ziekenhuisapotheker / klinisch farmacoloog: paddy.janssen@mumc.nl tel 043-3871881 of Dr. Anne-Marie Scheepers, opleider ziekenhuisfarmacie: annemarie.scheepers@mumc.nl tel. 043-3871881
